اسباب تقویت روح

اسباب تقویت روح

1ـ شکر گذاری

نخستین راهکار تقویت روح انسان این است که انسان همواره شکر گذار درگاه رب العالمین باشد.

خداوند تبارک و تعالی در قرآن می فرماید: من به شکر گذاری شما نیازی ندارم اما ما انسان ها به دلایل متعدد باید شکر گذار نعمت های خدا باشیم و این شکر گذاری به نفع خود ماست. به عنوان مثال شکر گذاری باعث می شود قدر داشته هایمان را بدانیم و متوجه باشیم که خالق این دنیا ما را به حال خودمان رها نمی کند.

Tفَاذکُرُونِی أَذکُرکُم وَ اشکُرُوا لِی وَ لَا تَکفُرُونِS [بقره: 152]

ترجمه: بنابر این، مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم، و مرا سپاس گزارید و [نعمت های بیشمار] مرا ناسپاسی نکنید.

خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: 

Tمَّا یَفعَلُ اللَّهُ بِعَذَابِکُم إِن شَکَرتُم وَ آمَنتُم وَ کَانَ اللَّهُ شَاکِراً عَلِیماًS [نساء: 147]

ترجمه: اگر [شما مردم در زندگی خویش] سپاس خدا [و نعمت های او] را بگزارید و ایمان بیاورید، خدا می خواهد با عذاب شما چه کند؟ و خداوند همواره حق شناس و داناست.

خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید:

Tوَ إِذ تَأَذَّنَ رَبُّکُم لَئِن شَکَرتُم لَأَزِیدَنَّکُم وَ لَئِن کَفَرتُم إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدٌS [ابراهیم: 7]

ترجمه: و هنگامی را که پروردگاتان اعلام داشت که اگر به راستی سپاس [خدا را] گزارید، بی تردید [نعمت های خود بر] شما را خواهم افزود و اگر ناسپاسی ورزید، [بدانید که] عذاب من سخت [و دردناک] خواهد بود.

در حقیقت شکر گذاری انسان را به این وادار می‌سازد که همیشه متوجه خود و کارها و برنامه‌های خود باشد، تا مبادا از انسان کاری سر بزند که قابل جبران نباشد و انسان را از رحمت خداوند تبارک و تعالی که صاحب همه نعمت‌ها است؛ دور بسازد.

2ـ شناخت نعمت‌ها

انسان باید همواره نعمت‌های خداوند تبارک و تعالی را تشخیص داده و به درستی به نعمت بودن آنها از جانب خداوند اعتراف داشته باشد.

شناخت نعمت‌ها انسان را مهیا ساخته تا برای شکرگذاری و ارج نهی برای آن آماده گردد.

خصوصا در عصر کنونی که پیشرفت علوم کمک موثری به شناخت نعمت‌ها کرده، انگیزه سپاس گذاری از این طریق، ابعاد گسترده تری پیدا کرده است.

انسان زمانی که نعمت‌ها را به خوبی بشناسد و بداند که این همه نعمت از جانب خداوند تبارک و تعالی برای او رسیده است و خداوند تبارک و تعالی همه نعمتها را برای او فرستاده است تا او برای عبادت و شناخت خداوند تبارک و تعالی خود را مهیا سازد، بدیهی است که انسان خود را در مسیر درست خودشناسی و خدا شناسی قرار خواهد داد.

خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید:

Tوَ مَا خَلَقتُ الجِنَّ وَ الإِنسَ إِلَّا لِیَعبُدُونَS [ذاریات: 56]

ترجمه: و من جن و انس را نیافریدم مگر برای اینکه مرا (به یکتایی) پرستش کنند.

3ـ دیدن به انسان‌های فرو دست تر

راهکار دیگری که برای تقویت روح مفید است این می‌باشد که انسان به کسانی که نسبت به او فرو دست اند نگاه کند، زیرا درک می‌کند که خداوند چه امکاناتی در اختیارش قرار داده که به عللی در اختیار دیگران نیست. بهترین راه برای ایجاد انگیزه‌های تشکر در مردم نسبت به یکدیگر، آن است که افراد قدردان و شکر گذار مورد تشویق قرار گیرند.

در حقیقت نعمت‌های خداوند تبارک و تعالی سرتا پای وجود انسان را در بر می‌گیرد، نعمت‌های مادی و معنوی، نعمت‌های ظاهری و باطنی، نعمت‌های فردی و اجتماعی، خوشبختانه پیشرفت علوم و دانش‌های بشری کمک بسیار مؤثری به شناخت نعمت‌ها کرده است و در پرتو آنها بیساری از شگفتی های وجود انسان و موجودات جهان کشف شده که هر کدام نعمت بزرگی محسوب می‌شود. امروز ما به خوبی می‌دانیم که جسم یک انسان از میلیاردها واحد کوچک زنده به نام «یاخته» تشکیل شده که هر کدام از آنها ساختمان بسیار پیچیده و حیرت انگیزی دارد و هر کدام نعمتی از نعمت های خدا است. امروز دریافتیم که در درون خون، میلیون ها موجود زنده به نام «گلبول سفید» وجود دارد که هر کدام به عنوان یک سرباز، از سلامت انسان در برابر هجوم انبوه میکرب های بیماری زا که از طریق آب و غذا وارد بدن انسان می شوند دفاع می کنند، اگر یک روز گفته می شد که هر نفسی دو نعمت موجود ست و بر هر نعمتی شکری وجب، امروز ما به خوبی می دانیم که در هر نفس هزاران بلکه میلیون ها نعمت وجود دارد و بر هر نعمتی شکری واجب است. اگر پیشینیان با آگاهی از علوم زمان خود می گفتند:

ابر و باد و مه و خورشید و فکل درکارند            تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری.

امروز در پرتو پیشرفت علوم ما می دانیم تنها این چهار موجود نیستند که به ما کمک می کنند، بلکه هزاران عامل دست به دست هم می دهد تا گندمی از زمین بروید و خوراک انسانی شود. بنابر این انگیزه شکر که از طریق معرفت نعمت حاصل می شود، در عصر و زمان ما ابعاد گسترده تری پیدا کرده است و دوام سپاسگذاری از دوام مطالعه بررسی نعمت ها حاصل می شود.

تا جایی که مشاهده است باید در این زمینه کار چند بعُدی انجام صورت گیرد که این بُعد از زندگی جمعی ما قابل قبول گردد و ایام ما خجسته گردد.