شعیرۀ قربانی و بحران فهم دینداری معاصر – شیخ القرآن مولانا عبدالسلام عابد

این رساله از فضای آشنای روزهای عید قربان آغاز می‌شود؛ زمانی که در کنار حال‌وهوای عبادی، سخنانی مانند «پول قربانی را به فقرا بدهید» یا «به‌جای ذبح، مریضان را درمان کنید» مطرح می‌شود. مولانا عبدالسلام عابد این پرسش را از سطح گوشت و پول فراتر می‌برد و قربانی را در پیوند با تقوا و داستان ابراهیم و اسماعیل بررسی می‌کند. در این نگاه، قربانی تنها بخشیدن مال نیست؛ تمرینی است برای شکستن دلبستگی، مهار نفس، مقدم‌داشتن فرمان الهی و زنده نگه‌داشتن روح تسلیم و بندگی. مولانا عبدالسلام عابد در ادامه، جایگاه قربانی را به‌عنوان یکی از شعائر آشکار اسلامی بررسی کرده و به دیدگاه‌های فقهی و تفسیری دربارۀ آن می‌پردازد. در عین حال، سخن اصلی رساله این نیست که صدقه یا رسیدگی به فقرا کم‌اهمیت است؛ بلکه قرار دادن یک عبادت در برابر عبادت دیگر مورد نقد قرار می‌گیرد. قربانی، صدقه، اطعام و رسیدگی به نیازمندان هر کدام بخشی از منظومۀ دینداری‌اند و نمی‌توان با حذف یکی به نام دیگری، تصویر کاملی از عبادت و مسئولیت اجتماعی ارائه کرد.